Asit Baz Tanımları Nelerdir? Lowry Bronsted Asit Baz Tanımı, Lewis Asit Baz Tanımı ve Arrhenius Asit – Baz Tanımı ne demektir?Asit Baz Tanımları  Konu Anlatımı Örnekler

ASİT BAZ TANIMLARI

En çok bilinen asit baz tanımları aşağıdadır

1. Lowry -Bronsted-Asit –Baz Tanımı

2.Lewis Asit – Baz Tanımı

3.Arrhenius Asit – Baz Tanımı

Detaylı olarak inceleyelim

1. Lowry Bronsted Asit Baz Tanımı Konu Anlatımı Örnekler

1923 yılında İngiliz T. M. Lowry ile Danimarkalı J. N. Brønsted birbirinden bağımsız olarak asitleri ve bazları


» Proton veren (H+) madde asit,

» proton alan (H+) madde bazdır.


şeklinde tanımlamışlardır.

»Kimyasal tepkimelerde,


H+ iyonu veren maddeler ASİT ,

H+ iyonu alabilen maddelere BAZ denir.


Bu tür asit ve baz çiftine konjuge (eşlenik) asit baz çifti denir.

NH3 + H2O →NH4+ + OH

BAZ    Asit     ASİT       Baz

» Tepkimesinde H2O, NH3‘a proton (H+) verdiği için asit,

»NH3ise proton (H+) aldığı için bazdır.

»Brønsted-Lowry tanımına göre H2O-OH ve NH3-NH4+ gibi çiftler eşlenik (konjuge) asit-baz çiftleridir


Örnek :

CH3COOH(aq) + H2O(S) → CH3COO (aq) + H3O+(aq)

ASİT                   Baz               BAZ                   Asit


Örnek :

CH3NH2 + H2O (s)CH3NH3+ + OH

BAZ           Asit              ASİT         Baz


Büyük harfli olanlar kendi arasında konjuge asit baz çiftidir

Küçük harfli olanlar kendi arasında konjuge asit baz çiftidir

Her asit, proton verince bir baza; her baz da proton alınca bir aside dönüşür.

OH iyonu verebilen bileşiklerin proton bağlama yetileri olduğundan NaOH, KOH, Mg(OH)2, Ca(OH)2 ve Fe(OH)3 gibi bileşikler baz karakteri taşır.

NOT: 

Örnek 1 de  H2O   (H+) iyonu  verdiği için ASİT

Örnek 2 de  H2O   (H+)  iyonu  aldığı  için BAZ   olarak davranmıştır.

         Verilen örneklerde su amfoter olarak davranmıştır .

H2O,  Örnek 1  de ASİT gibi , Örnek 2 de  ise BAZ gibi  davranmıştır. Bazı tepkimelerde asit, bazı tepkimelerde baz olarak davranan bu tür bileşiklere amfoter bileşikler denir.


2.Lewis Asit Baz Tanımı Konu Anlatımı Örnekler 

Lewis asit – baz tanımına göre;

 Asit, elektron çifti alabilen madde, baz ise elektron çifti verebilen maddedir.Yani;

-Elektron çifti alabilen madde Lewis Asidi,

-Elektron çifti verebilen  madde Lewis Bazı  olarak tanımlanır.

Yapıların elektronik yapısı dikkate alınarak aşağıda incelenmiştir.

Yukarıdaki yapıdan da görüldüğü gibi BF3‘de B atomunun dış enerji düzeyinde 6 elektron vardır. Bu nedenle iki elektron yani bir elektron çifti alabilecek boş orbitali vardır. Dolayısıyla BF3 Lewis asididir. NH3 teki N atomunda ise bağ yapmamış serbest bir çift elektron vardır. NH3 bu elektron çiftini verdiği için Lewis bazıdır.


3.Arrhenius Asit  Baz Tanımı Konu Anlatımı Örnekler

   Arrhenius asit – baz tanımına göre;

»Sulu çözeltilerine H+ iyonu veren bileşikler asit, OH” iyonu verebilen maddeler ise bazdır.

»H+ iyonunda elektron yoktur. Tamamen pozitif yükten oluştuğu için sulu çözeltilerde H20 molekülü ile birleşerek H30+ iyonunu (hidronyum)  oluşturur.

» Asitlerin sulu çözeltilerinde H+ çözücü ortamında serbest olarak bulunamaz. Mutlaka bir su molekülüyle etkileşir ve H3O+ iyonu oluşturur. Bu iyona hidronyum iyonu denir.

» Bu nedenle H+ ve H30+ iyonları birbirlerinin yerine kullanılabilir. HCI, HN03 ve CH3COOH gibi maddeler Arrhenius asididir.

Asitler   H+ iyonu verir.

HCI(aq)         H+(aq) +  Cl(aq   

H2SO4(aq)   2H+(aq) +  SO4-2 (aq)

HNO3(aq)    H+(aq) +  NO3-1 (aq)

H3PO4(aq)  → 3H+(aq) + PO4-3 (aq)

CH3COOCH3COO +   H+(aq)

Bazlar OH iyonu verir.

 NaOH (aq)    
Na+(aq)       +   OH
(aq)

 Mg(OH)2(aq) Mg+2(aq)   +  2OH
(aq) 

Al(OH)3(aq    →  Al +3(aq)     +  3OH
(aq)

 Ba(OH)2(aq  →  Ba+2(aq)    + 2OH
(aq)

 NH3 +  H2→ NH4+        + 1OH