Sabit Oranlar Kanunu 10.Sınıf Konu Anlatımı Çözümlü Sorular Örnekler kime ait artan madde grafik formül bulma Sabit Oranlar Kanunu 1

      Sabit Oranlar Kanunu “Bir bileşiği oluşturan elementlerin  kütleleri arasında basit tamsayılarla ifade edilen sabit bir oran vardır.”şeklinde ifade edilir  

Sabit Oranlar Kanunu Özellikleri maddeler halinde sıralanacak olursa;

-Joseph Proust Sabit Oranlar Yasasını “Bir bileşiği oluşturan elementlerin  kütleleri arasında basit tamsayılarla ifade edilen sabit bir oran vardır.”şeklinde ifade etmiştir.

– Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında değişmez sabit bir oran bulunur bu orana SABİT ORAN denir.

– Suya bakarsak; 18 gram suyun 16 gramı oksijen, geri kalan 2 gramı ise hidrojendir. 9 gram suyun ise 8 gramı oksijen ve1 gramı hidrojendir. Yani su, hidrojen ve oksijenin 1/8 oranında birleşmesiyle oluşmuş bir bileşiktir.

– Fransız kimyacı Joseph Proust un incelediği Sabit Oranlar Yasası na  göre; Bir bileşik, hangi kimyasal yolla edilirse edilsin o bileşik içindeki elementlerin kütlece birleşme oranı hiç bir zaman değişmez.

– Aynı elementlerden oluşsa bile Her bileşiğin kütlece birleşme oranları farklı  farklıdır!!!

   Sabit oranlar kanunu kime ait?

Sabit oranlar kanunu 1799 yılında Joseph Proust tarafından bulunmuştur

;Joseph Proust(26 Eylül 1754 – 5 Temmuz 1826)


Sabit Oranlar Kanunu Sorular Örnekler Çözümlü Sorular

SORU:

H2O bileşiğinde kütlece birleşme oranını bulalım.(H:1gr,O:16 gr)

Kütlece bileşme oranı H/O=1/8   demek;

H2O yi oluşturan oluşturan tüm H lerin kütlesinin , tüm O lerin kütlesine oranı demektir.

Kütlece bileşme oranı      diye ifade edilir.

Tüm H ler 1 birim kütle Tüm O lar 8 birim kütle kabul edilirse   H2O: 9 birim kütle kabul edilir.

∑H:1 birim kütle

∑O:8 birim kütle

H2O: 9 birim kütle

∑:Toplam işareti

H2O nun oluşum reaksiyonu üzerinde incelersek ;

H2     +    ½ O2    →   H2O

2gr         ½. 16.2        2.1+1.16

2gr            16gr           18 gr sadeleştirirsek

1 gr             8 gr            9gr


ÖRNEK

H2O2 bileşiğinde kütlece birleşme oranını bulalım.(H:1gr,O:16 gr)

\frac{\textrm{2H}}{\textrm{2O}}=\frac{\textrm{2.1}}{\textrm{2.16}}=\frac{\textrm{1}}{\textrm{16}}

H2O bileşiğinde kütlece birleşme oranı \frac{\textrm{H}}{\textrm{O}}=\frac{\textrm{1}}{\textrm{16}} diye ifade edilir

H2 bileşiğinde kütlece birleşme oranı  \frac{\textrm{H}}{\textrm{O}}=\frac{\textrm{1}}{\textrm{8}}  dir.

YANİ;

Aynı elementlerden oluşsa bile Her bileşiğin kütlece birleşme oranları farklı  farklıdır!!


ÖRNEK

CO2 bileşiğinde kütlece birleşme oranını bulalım.(C:12gr,O:16 gr)

\frac{\textrm{1.C}}{\textrm{2.O}}=\frac{\textrm{1.12}}{\textrm{2.16}}=\frac{\textrm{3}}{\textrm{8}}

Kütlece bileşme oranı   \frac{\textrm{C}}{\textrm{O}}=\frac{\textrm{3}}{\textrm{8}} diye ifade edilir.

Yani 11 gr CO2 de 3 gr C varsa 8 gr O vardır.

C    +      O2    →  CO2

12gr       32gr      44 gr sadeleştirirsek

3              8         11


10 sınıf sabit oranlar kanunu soruları ve çözümleri

Aşağıdaki bileşiklerde bileşiği oluşturan  elementler arasındaki   Sabit Oranları bulalım.

ÖRNEK:

CO bileşiğinde kütlece birleşme oranı (C:12 gr O:16 gr )

C1O1

1.12:1.16

3:4


ÖRNEK:

SO2bileşiğinde kütlece birleşme oranı  (S:32 gr O:16 gr )

S1O2

1.32:2.16

32:32

1:1


ÖRNEK:

NObileşiğinde kütlece birleşme oranı (N:14 gr O:16 gr )

N1O2

1.14:2.16

14:32

7:16


ÖRNEK

NO bileşiğinde kütlece birleşme oranı

N1O1

1.32:2.16

32:32

1:1

ÖRNEK

N2O3 bileşiğinde kütlece birleşme oranı

N2O3

2.14:3.16

28:48

7:12


ÖRNEK

FeO bileşiğinde kütlece birleşme oranı

Fe1O1

1.56:1.16

56:16

7:2


ÖRNEK

Fe2Obileşiğinde kütlece birleşme oranı

Fe2O3

2.56:3.16

112:48

7:3

N:14 gr O: C:12gr,O:16gr .Ca:20gr S:32gr, Fe:56 gr, Al:27 gr, Cu:64 gr, H:1gr


ÖRNEK

H2Obileşiğinde kütlece birleşme oranı    olarak verilsin.Buradan neler çıkarıldığına bakalım.

» 1 gr H 8 gr O ile birleşebilir.

» 8 gr O 1 gr H ile birleşebilir.

» 1 gr H 9 gr H2O oluşturabilir.

» 8 gr O 9 gr H2O oluşturabilir.

» 9 gr H2O da 1 gr H bulunur

» 9 gr H2O da 8 gr O bulunur


SORU

H2O bileşiğinde küt.bir. oranı H/O=  1/8    dir.Buna göre;

a) 5 gr H kaç gr O ile birleşebilir?

1 gr H      8 gr O ile birleşirse.

5 gr H               X            .

X= 40 gr O ile birleşir


b) 24 gr O kaç gr H ile birleşebilir?

8 gr O           1 gr H ile birleşirse.

24 gr O                     X            .

X= 3 gr H ile birleşir


c) 4 gr H kaç gr H2O oluşturabilir?

1 gr H 9 gr       H2O oluşturursa

    5 gr H                        X            .

X= 45 gr H2O oluşturur


d) 40 gr O kaç gr H2O oluşturabilir?

8 gr O             9 gr H2O oluşturursa

40 gr O              X                  .

X= 45 gr H2O oluşturur


e) 27 gr H2O da kaç gr H bulunur ?

9 gr H2O da          1 gr H bulunursa

27 gr H2O da              X               .

X= 3 gr H bulunur


f) 54 gr H2O da kaç gr O bulunur ?

9 gr H2O da         8gr O bulunursa

54 gr H2O da                X            .

X= 48 gr O bulunur


Örnek
X3Y4 bileşiğinde kütlece birleşme oranı  X/Y=3/2 veriliyor .  X nin atom ağırlığı 12 gr ise Y in atom ağırlığı kaçtır?

5   

XY4

3  : 2

Xlerin toplam kütlesinin Ylerin toplam kütlesine oranı 3/2 miş.

3Xin kütlesini  4Y nin kütlesine oranı3/2 çıkması gerekir

  yerlerine koyarsak

\frac{\textrm{3.12}}{\textrm{4Y}}=\frac{\textrm{3}}{\textrm{2}}

   olur.

Buradan   Y=6 gr bulunur


Örnek:

X2Y3 bileşiğinin kütlece % 70 i X dir.Y nin atom ağırlığı 16 gr ise X in atom ağırlığı kaçtır?

Tamamı 100 kabul edilirse 70 i X kalanı 30 u da Y olur.

100    

XY3

70  : 30

7:3

Xlerin toplam kütlesinin Ylerin toplam kütlesine oranı 7/3 müş.

2Xin kütlesini  7Y nin kütlesine oranı7/3 çıkması gerekir

\frac{\textrm{2X}}{\textrm{3Y}}=\frac{\textrm{7}}{\textrm{3}}     yerlerine koyarsak

\frac{\textrm{2X}}{\textrm{3.16}}=\frac{\textrm{7}}{\textrm{3}}  olur.

Buradan    X=56 gr bulunur


Örnek

CaO bileşiğinde  Ca ile O nin kütlece birleşme oranı 5/2 dir. 20 gram Ca  yeterince O ile birleşince  kaç gram CaO bileşiği oluşur.

 .  7   .

  CaO

   5:2

  5gr Ca      7 gr bileşik oluşturursa

20gr Ca              X           .

              X=28 gr bileşik oluşur.


ÖRNEK

XY2 bileşiğini oluşturan X ve Y elementlerinin kütlece birleşme oranı  X/Y=7/4  tür,
Buna göre X2Y3 bileşiği için bu oran nedir?

XY2 için

\frac{\textrm{1X}}{\textrm{2Y}}=\frac{\textrm{7}}{\textrm{4}}

\frac{\textrm{X}}{\textrm{Y}}=\frac{\textrm{7}}{\textrm{2}}

Burada bulduğumuz 1Xin 1Y ye oranıdır.tüm Xlerin tüm Y lere değil!!!

X2Y3 için

\frac{\textrm{2X}}{\textrm{3Y}}=\frac{\textrm{2}}{\textrm{3}}.\frac{X}{Y}=\frac{\textrm{2}}{\textrm{3}}.\frac{7}{2}

Ayırırız ve X/Y nin yerine bulduğumuz değeri koyarız

\frac{\textrm{2X}}{\textrm{3Y}}=\frac{7}{3} sonucunu buluruz

X2Y3 için kütlece birleşme oranı \frac{\textrm{X}}{\textrm{Y}}=\frac{7}{3} olur

2.Yol

1X=7 ise → XY2   ←  2Y=4 ise

2X=?14   → X2Y←  3Y=?6

olur

14/6=7/3

X2Y3 için kütlece birleşme oranı \frac{\textrm{X}}{\textrm{Y}}=\frac{7}{3}


Sabit Oranlar Kanunu konu anlatımı çözümlü örnek sorular test sabit oranlar kanunu kime ait, 10.sınıf Kimya sabit oranlar kanunu ne demek  özellikleri kısaca maddeleri sabit oranlar kanunu soruları ve çözümleri  uzun maddeler halinde

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

five × two =